SauRong.comSáu Rồng
Rồng trong truyện, phim và tranh dân gian

Phim và truyện về rồng cho trẻ em: gợi ý theo độ tuổi từ mẫu giáo tới lớp chín

Gợi ý phim, truyện có rồng hợp từng lứa tuổi: rồng hiền cho bé mẫu giáo, rồng phiêu lưu cho tiểu học, rồng nhiều tầng nghĩa cho lớp lớn, kèm cách xem cùng con.

Close-up at child height between low wooden shelves: small hands of a girl in a burgundy cardigan hug a closed hardcover book, a parent sitting beside her, soft afternoon lamplight

Chọn phim, truyện về rồng cho trẻ nên theo độ tuổi: bé mẫu giáo hợp với rồng hiền trong truyện tranh và sân khấu rối nước; trẻ đầu tiểu học hợp với phim hoạt hình có rồng làm bạn; trẻ cuối tiểu học có thể xem rồng nhiều tầng nghĩa; còn rồng hung dữ của truyện kỳ ảo phương Tây để dành cho tuổi lớn hơn. Mốc tuổi chỉ để tham khảo, mỗi đứa trẻ một khác; người lớn xem trước một đoạn là cách chắc nhất.

Bài đi theo bốn lứa tuổi, mỗi lứa nói rõ loại rồng hợp, ví dụ phim, truyện người Việt hay gặp, và điều cần để ý. Sau đó là cách đọc nhãn độ tuổi, cách xem cùng con, cách xử lý khi con sợ. Không có danh sách xếp hạng phim hay nhất, vì con thích gì là chuyện của con.

Từ ba tới năm tuổi: rồng hiền, truyện ngắn, nhiều tranh

Ở tuổi mẫu giáo, trẻ còn khó tách thật với tưởng tượng. Một con rồng phun lửa gầm to trên màn hình có thể ám ảnh con cả tuần. Loại rồng hợp lứa này là rồng hiền, tròn trịa, có mặt cười, xuất hiện trong truyện tranh ngắn hay những tập phim hoạt hình ngắn dành cho trẻ nhỏ, mỗi tập chừng mười phút.

Với trẻ Việt, một nguồn rất tốt là truyện tranh con Rồng cháu Tiên bản thiếu nhi, nhiều nhà xuất bản in khổ lớn, tranh to, chữ ít. Cha mẹ đọc, con nhìn tranh. Sân khấu rối nước cũng là một lựa chọn: con rồng gỗ phun nước, bơi lượn, không có cảnh đánh nhau, con xem người thật điều khiển rồng thật nên không sợ lâu.

Điều cần để ý ở lứa này là thời lượng và âm thanh. Một bộ phim hoạt hình dài chín mươi phút, dù có rồng dễ thương, vẫn quá dài với bé ba tuổi. Âm thanh lớn, cảnh tối, nhạc dồn dập dễ làm bé hoảng. Chọn tập ngắn, xem ban ngày, ngồi cạnh con, vặn nhỏ âm lượng. Bé muốn dừng thì dừng.

Từ sáu tới tám tuổi: rồng làm bạn, rồng phiêu lưu

Đầu tiểu học, trẻ bắt đầu thích phiêu lưu và hiểu được một bộ phim dài. Loại rồng hợp là rồng làm bạn với con người, đi cùng nhân vật chính qua thử thách. Phim hoạt hình phương Tây có nhiều kiểu này: rồng nhỏ làm bạn đồng hành vui tính, rồng được thuần hoá thành bạn bay cùng. Ví dụ người Việt hay gặp là con rồng nhỏ Mushu trong phim hoạt hình Mộc Lan, hay những con rồng trong loạt phim Bí kíp luyện rồng.

Phim lấy cảm hứng Đông Nam Á có con rồng nước Sisu trong Raya và rồng thần cuối cùng cũng hợp lứa này, với điều kiện có người lớn ngồi cùng vì phim có những đoạn căng thẳng, nhân vật bị hoá đá. Tây Du Ký bản rút gọn có tranh, với Long Vương, Bạch Long Mã, cũng hợp để đọc trước giờ ngủ.

Điều cần để ý ở lứa này: phim phương Tây thường có cảnh rồng chiến đấu, lửa, đổ vỡ. Phần lớn được làm cho trẻ em nên không quá đáng sợ, nhưng có những trẻ nhạy cảm vẫn sợ. Xem trước đoạn mở đầu và đoạn cao trào nếu con nhà bạn hay giật mình. Khi phim có cảnh mất mát, như nhân vật chia tay, bị thương, nên dừng lại hỏi con cảm thấy thế nào.

Từ chín tới mười hai tuổi: rồng có nhiều tầng nghĩa

Cuối tiểu học, trẻ bắt đầu hiểu được nhân vật không chỉ tốt hay xấu. Đây là lúc hợp để xem những phim có rồng mang nhiều tầng nghĩa. Ví dụ hay được nhắc là Vùng đất linh hồn của hãng phim hoạt hình Nhật Ghibli, có nhân vật Haku là một con rồng trắng gắn với dòng sông. Phim có những cảnh kỳ lạ, ma quái với trẻ nhỏ, nhưng với trẻ mười tuổi lại là một câu chuyện lớn lên rất đẹp.

Lứa này cũng đọc tốt truyện tranh nhiều tập, trong đó có những bộ truyện tranh Nhật có rồng thần ban điều ước. Những bộ ấy thường có nhiều cảnh đánh nhau, bạn nên lật xem trước vài tập để biết con đang đọc gì. Truyện cổ Trung Hoa như Na Tra náo biển, với cảnh con trai Long Vương bị đánh chết, cũng để tới lứa này hãy xem trọn.

Đây còn là tuổi hợp để so sánh: rồng trong phim Nhật khác rồng trong phim Mỹ thế nào, rồng Việt trên đình làng khác cả hai ra sao. Trẻ chín mười tuổi rất thích được hỏi ý kiến về những điều ấy, và nhiều khi nhận ra những điều người lớn không để ý.

Từ mười ba tuổi trở lên: rồng của truyện kỳ ảo phương Tây

Rồng trong truyện kỳ ảo phương Tây cho người lớn thường là sinh vật cực kỳ nguy hiểm, giữ vàng, đốt thành, có trí khôn và lòng tham. Hình mẫu nổi tiếng là con rồng nằm trên núi vàng trong truyện Người Hobbit của Tolkien. Truyện và phim chuyển thể có nhiều cảnh chiến trận, cái chết, nên hợp với tuổi trung học cơ sở trở lên, tuỳ độ chín của từng em.

Ở lứa này, bạn không cần chọn hộ con nữa, nhưng vẫn nên biết con xem gì và cùng con nói chuyện. Một câu hỏi hay: vì sao rồng phương Tây hay là kẻ ác hoặc thú cưỡi, còn rồng phương Đông lại là vua, là thần làm mưa? Câu trả lời dẫn tới chuyện văn hoá, lịch sử, cách mỗi vùng nhìn thiên nhiên. Đó là một cuộc trò chuyện đáng giá hơn mọi lời dặn dò.

Một số bộ phim truyền hình phương Tây có rồng được làm cho người lớn, có cảnh bạo lực và cảnh nhạy cảm. Tên phim có chữ rồng không có nghĩa là phim cho trẻ. Kiểm tra nhãn độ tuổi trước khi bấm xem.

Bảng gợi ý nhanh theo lứa tuổi

Bảng dưới gói lại các ý trên. Mốc tuổi chỉ để tham khảo; trẻ cùng tuổi có em xem được cảnh căng thẳng, có em không.

Lứa tuổiLoại rồng hợpVí dụ thường gặpCần để ý
3–5 tuổiRồng hiền, ngắn, nhiều tranhTruyện tranh con Rồng cháu Tiên, rối nước múa rồngThời lượng ngắn, âm lượng nhỏ, xem ban ngày
6–8 tuổiRồng làm bạn, phiêu lưuMushu trong Mộc Lan, Bí kíp luyện rồng, Sisu, Tây Du Ký rút gọnCảnh chiến đấu, cảnh chia tay; người lớn ngồi cùng
9–12 tuổiRồng nhiều tầng nghĩaHaku trong Vùng đất linh hồn, truyện tranh nhiều tậpCảnh kỳ lạ, đánh nhau; lật trước vài tập
Từ 13 tuổiRồng kỳ ảo phương Tây, nguy hiểmNgười Hobbit và phim chuyển thểChiến trận, cái chết; xem nhãn độ tuổi

Tên phim ở bảng là tên phổ biến khi chiếu ở Việt Nam. Những phim cùng loạt có thể có phần sau dành cho tuổi lớn hơn phần đầu, nên đừng mặc định cả loạt cùng một mức.

Đừng quên rồng Việt giữa nhiều rồng nước ngoài

Phần lớn phim hoạt hình có rồng mà trẻ Việt xem hiện nay đến từ Mỹ, Nhật, Trung Quốc. Đó là những bộ phim hay, nhưng nếu con chỉ biết rồng qua màn hình thì con sẽ nghĩ rồng là con vật có cánh phun lửa, hoặc là rồng xanh dài có bảy viên ngọc. Con rồng Việt thân tròn uốn khúc trên mái đình làng, trên bậc đá chùa cổ, trên đầu thuyền đua, dễ bị lãng quên.

Cách bù lại không phải là cấm phim nước ngoài, mà là đặt thêm rồng Việt vào tầm mắt con. Một cuốn truyện tranh truyền thuyết Việt Nam, một buổi xem rối nước, một chuyến đi đình làng ngày hội, một lần chỉ cho con con rồng trên mái chùa gần nhà. Mỗi lần như vậy, con thêm một hình ảnh để so với rồng trên phim.

Trẻ từ bảy tám tuổi rất thích chơi đối chiếu: con rồng này có cánh không, có mấy chân, ở dưới nước hay trên núi. Bạn chỉ cần gợi một câu, con sẽ tự tìm. Lâu dần con có trong đầu một bộ sưu tập rồng của riêng mình, trong đó rồng Việt có một chỗ đứng rõ ràng.

Khi con sợ con rồng trong phim

Gần như đứa trẻ nào cũng có lần sợ một con rồng trên màn hình. Đó là phản ứng bình thường, không phải con yếu đuối. Vài bước dưới đây giúp con qua cơn sợ mà không ghét luôn rồng.

  1. Dừng phim ngay khi thấy con co người, bịt tai, quay mặt đi. Không nói "có gì đâu mà sợ".
  2. Ôm con, hỏi con sợ điều gì: tiếng gầm, lửa, hay con rồng to quá. Mỗi nỗi sợ có cách gỡ khác nhau.
  3. Nhắc con rằng phim do người vẽ, người làm ra, con rồng không ra khỏi màn hình được. Với trẻ lớn hơn có thể cho xem cảnh hậu trường người lồng tiếng.
  4. Kể cho con nghe về một con rồng hiền, ví dụ con rồng Việt làm mưa cho đồng ruộng. Cho con biết rồng không chỉ có một kiểu.
  5. Hôm sau, nếu con muốn, xem tiếp đoạn sau khi ánh sáng ban ngày. Nếu con không muốn, để phim lại tới khi con lớn hơn.

Nếu con mơ thấy rồng hay sợ đi ngủ một mình vài hôm sau, cứ ở cạnh con thêm vài tối. Thường thì nỗi sợ qua nhanh khi con thấy người lớn bình tĩnh.

Cách xem phim, đọc truyện rồng cùng con cho có chuyện để nói

Xem cùng con không có nghĩa là ngồi im cạnh nhau. Vài câu hỏi giữa chừng biến hai tiếng xem phim thành một buổi trò chuyện. Với trẻ nhỏ, hỏi con rồng màu gì, có cánh không, đang vui hay đang buồn. Với trẻ lớn hơn, hỏi con rồng này giống rồng ở đình làng chỗ nào, khác chỗ nào.

Sau buổi xem, đưa con giấy và bút màu, để con vẽ con rồng con nhớ nhất. Không chấm đẹp xấu, không sửa nét. Bức vẽ của con cho bạn biết con chú ý điều gì: có em vẽ lửa, có em vẽ mắt, có em vẽ con rồng đang ôm một người bạn.

Khi có dịp, đưa con tới thư viện hay nhà sách tìm thêm truyện có rồng, hoặc tới một đình chùa có rồng đá, rồng gỗ. Đặt con rồng trên màn hình cạnh con rồng thật của làng là cách tự nhiên nhất để con hiểu rồng là một phần văn hoá của mình, không chỉ là nhân vật phim.

Câu hỏi thường gặp

Bé ba tuổi xem phim về rồng có được không?

Được, nếu chọn tập ngắn, rồng hiền, không có cảnh lửa và tiếng gầm lớn. Truyện tranh và rối nước múa rồng thường hợp hơn phim dài. Người lớn nên ngồi cùng, vặn nhỏ âm lượng và dừng ngay khi bé có dấu hiệu sợ.

Phim Bí kíp luyện rồng hợp với trẻ mấy tuổi?

Phần lớn gia đình cho trẻ từ khoảng sáu bảy tuổi xem cùng người lớn. Phim có cảnh rồng chiến đấu, lửa và vài đoạn mất mát, trẻ nhạy cảm có thể sợ. Bạn nên xem nhãn độ tuổi ở nơi phát hành và xem trước một đoạn.

Vùng đất linh hồn có đáng sợ với trẻ nhỏ không?

Phim có nhiều cảnh kỳ lạ, nhân vật biến hình và không khí lạ lẫm, trẻ dưới bảy tám tuổi dễ sợ. Với trẻ chín mười tuổi trở lên, phim thường được đón nhận như một câu chuyện lớn lên. Xem cùng con lần đầu là tốt nhất.

Có truyện Việt nào về rồng hợp với bé mẫu giáo không?

Truyện tranh con Rồng cháu Tiên bản thiếu nhi khổ lớn là lựa chọn quen thuộc, tranh to, chữ ít, cha mẹ đọc cho bé nghe. Sân khấu rối nước có tiết mục múa rồng cũng hợp với lứa tuổi này vì không có cảnh đánh nhau.

Làm sao biết một bộ phim có rồng có hợp với con không?

Xem nhãn độ tuổi do nơi phát hành ghi, đọc phần giới thiệu, và tự xem trước đoạn mở đầu cùng đoạn cao trào. Phim có chữ rồng trong tên không có nghĩa là phim dành cho trẻ em, nhất là phim truyền hình phương Tây.

Con cứ đòi xem đi xem lại một phim rồng có sao không?

Trẻ nhỏ thích xem lại vì biết trước chuyện gì sẽ xảy ra, điều đó làm con thấy yên tâm. Không có gì đáng lo nếu thời gian xem hợp lý. Bạn có thể nhân dịp đó hỏi con những chi tiết mới con vừa phát hiện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138