SauRong.comSáu Rồng

Chuyên mục

Khám phá nội dung theo từng chủ đề

📚

Truyền thuyết rồng Việt

Mỗi bài một truyền thuyết/một hình ảnh rồng trong chuyện dân gian, kể ngắn gọn rồi giải nghĩa: Lạc Long Quân – Âu Cơ và câu "con Rồng cháu Tiên" (trăm trứng, năm mươi con xuống biển, năm mươi con lên núi); Lạc Long Quân diệt Ngư Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh (tương truyền); truyền thuyết vịnh Hạ Long (rồng mẹ, rồng con giúp đánh giặc, Bái Tử Long); tên Thăng Long và giấc chiêm bao rồng bay lên (tương truyền khi dời đô); Cửu Long — chín cửa sông, chín con rồng; cá chép vượt Vũ Môn hoá rồng; rồng làm mưa và tục cầu mưa; thuồng luồng, giao long trong chuyện sông nước và tục xăm mình của người Việt cổ (theo ghi chép xưa); Hàm Rồng, núi Rồng và những địa danh mang tên rồng; Long Vương, rồng biển trong chuyện ngư dân ven biển. Chỗ chưa chắc ghi "tương truyền", nói rõ truyền thuyết khác sử.

10 bài viết
📚

Dáng rồng qua các thời và cách nhận ra

Mỗi bài một thời hoặc một phép nhận biết, góc NGƯỜI XEM ở di tích/bảo tàng: rồng thời Lý (thân tròn mảnh như rắn, uốn khúc đều, không sừng, mào lửa, tay cầm ngọc — theo mô tả phổ biến); rồng thời Trần (thân mập chắc hơn, có sừng, đuôi nhọn, móng sắc); rồng thời Lê sơ (dáng uy nghiêm, đầu to, rồng cung đình); rồng thời Mạc (mềm, gần dân gian); rồng thời Lê trung hưng trên đình làng (rồng ổ, rồng mẹ rồng con, đời thường); rồng thời Nguyễn (rồng chầu mặt nguyệt, đầu to, mắt lồi, phân biệt số móng ở mức nhiều tài liệu nêu); rồng thời Đông Sơn và trước Lý: có hay không, các ý kiến (giao long, cá sấu, rắn — nói rõ còn tranh luận); năm điểm nhìn nhanh để đoán thời (thân, đầu, sừng, vây, mây lửa); số móng rồng 3 – 4 – 5 và chuyện phẩm cấp; rồng hoá (rồng hoá lá, hoá mây, hoá hoa — "rồng lá" trên đình).

10 bài viết
📚

Rồng trên mái đình, bậc đá và cung điện

Theo BỘ PHẬN KIẾN TRÚC, người xem ngẩng lên thấy gì: "lưỡng long chầu nguyệt" trên bờ nóc đình, chùa (vì sao hai rồng chầu, mặt nguyệt là gì); đầu đao, đầu kìm hình rồng; rồng trên bậc đá, thành bậc (rồng đá ở các thềm điện cổ, kiểu điện Kính Thiên, chùa Phật Tích — mô tả chung, chỉ nêu khi là tư liệu phổ biến); rồng trên cốn, xà, đầu dư, kẻ, bẩy trong đình làng (chạm gỗ đời thường, rồng ổ, tiên cưỡi rồng); rồng trên cửa võng, hoành phi, câu đối, nhang án; rồng ở cung điện, lăng tẩm cố đô Huế (rồng sành sứ khảm, rồng trên bình phong, bậc thềm); rồng trên cột, rồng cuốn cột; rồng trên bình phong, tường hồi đình, miếu; rồng trên cầu, cổng làng, công trình hiện đại (cầu mang hình rồng, đèn đường hình rồng) — mô tả kiểu, không số liệu; cách đọc một mái đình từ dưới lên trong 10 phút.

10 bài viết
📚

Rồng trên gốm, đồ đồng, gỗ, đá và vải

Theo CHẤT LIỆU, người xem ở bảo tàng/nhà văn hoá thấy gì: rồng trên gốm men lam (gốm hoa lam Chu Đậu, Bát Tràng — mô tả kiểu vẽ); rồng trên gạch, ngói, đầu ngói thời Lý – Trần (khai quật, tư liệu phổ biến); rồng trên đồ đồng (chuông, khánh, đỉnh, quai vạc — nói chung kiểu); rồng trên ấn, kim sách, đồ ngự dụng triều Nguyễn (núm ấn hình rồng — mức mô tả); rồng trên áo: long bào, bổ tử (nói rõ quy định phẩm phục theo tư liệu phổ biến, không bịa); rồng trên đá: bia đá, diềm bia, rồng chầu trán bia; rồng trên sơn mài, khảm trai, đồ gỗ thờ (ngai, kiệu, long đình); rồng trên tiền xu, tem, tranh in (chỉ kiểu hình); rồng trên bánh trái, mâm cỗ, xôi gấc, bánh trung thu, cỗ cưới (tạo hình ẩm thực); cách đọc chú thích hiện vật ở bảo tàng (niên đại, chất liệu, nơi tìm thấy) và hỏi hướng dẫn viên.

10 bài viết
📚

Múa rồng, múa lân và lễ hội

Góc NGƯỜI XEM và văn hoá: múa rồng là gì, con rồng múa làm bằng gì (đầu, thân nối khúc, gậy cầm, vải vảy), bao nhiêu người, đội hình; múa lân và múa rồng khác nhau thế nào (một bài so sánh rõ); lân – sư – rồng là ba con khác nhau; ông Địa, quả cầu/ngọc trong múa rồng: ý nghĩa; múa rồng ngày Tết, khai trương, Trung thu; đua thuyền rồng (bơi chải, đua ghe ngo — chỉ những gì chắc, nói "có nơi"); rồng rơm, rồng tre trong lễ hội làng cầu mưa (nói chung, không bịa tên làng); rồng giấy, đèn lồng rồng đêm Trung thu; múa rồng của người Hoa ở Chợ Lớn, Hội An (mô tả kiểu, không bịa ngày); xem múa rồng an toàn cùng trẻ (pháo, đám đông, đứng ở đâu).

10 bài viết
📚

Rồng Việt, rồng châu Á và rồng phương Tây

Đối chiếu, mỗi bài một cặp/một vùng: rồng Việt Nam khác rồng Trung Quốc ở đâu (thân, đầu, sừng, chân, cách thể hiện — theo mô tả phổ biến, có điểm chung); rồng Trung Hoa: long, Long Vương, chín con của rồng (long sinh cửu tử — tương truyền); rồng Nhật Bản (ryū, ba móng — theo quan niệm phổ biến, rồng ở chùa và tranh trần); rồng Hàn Quốc (yong, imugi chưa thành rồng); naga – rắn thần ở Thái Lan, Lào, Campuchia, Chăm Pa (makara, naga ở tháp Chăm, đền Angkor — mức mô tả); rồng phương Tây (dragon châu Âu: cánh, phun lửa, giữ kho báu, kẻ thù của hiệp sĩ) — vì sao khác hẳn rồng Á Đông; wyvern, thằn lằn bay trong truyện kỳ ảo; rồng Bhutan, rồng Mông Cổ, Tây Tạng (chỉ nét chắc); chữ "dragon" dịch là "rồng" đã đúng chưa; rồng trên quốc kỳ, quốc huy, biểu tượng các nước (chỉ những gì chắc, ví dụ quốc kỳ xứ Wales, Bhutan).

10 bài viết
📚

Rồng trong con giáp, chữ nghĩa và tục ngữ

Mức VĂN HOÁ THAM KHẢO, không xem tuổi, không phán: vì sao Thìn là rồng — con vật duy nhất không có thật trong 12 con giáp (các cách giải thích dân gian); năm Thìn trong lịch âm: Tết năm Thìn, tranh, thiệp, bưu phẩm năm Thìn ở mức kiểu hình; giờ Thìn, tháng Thìn là gì (cách tính giờ can chi — mức giải nghĩa); chữ Long (龍) Hán Việt: cách viết, các từ có chữ long (long nhan, long sàng, long mạch — giải nghĩa từ, không bàn đất cát); thành ngữ, tục ngữ có rồng ("rồng đến nhà tôm", "đầu rồng đuôi tôm", "rồng mây gặp hội", "rồng bay phượng múa", "mả táng hàm rồng" — giải nghĩa văn hoá); ca dao có rồng; tên người, tên đất có chữ Long (Hạ Long, Long Biên, Long An, Vĩnh Long, Long Thành… — nghĩa chữ, không bịa nguồn gốc khi không chắc); rồng và vua: vì sao rồng thành biểu tượng của vua (long thể, long bào, ngai rồng); tứ linh long – lân – quy – phụng ở mức ý nghĩa văn hoá; rồng – hổ, rồng – phượng: cặp đôi trong mỹ thuật và lời chúc.

10 bài viết
📚

Rồng trong truyện, phim và tranh dân gian

ĐỌC HÌNH TƯỢNG RỒNG trong tác phẩm, không tóm tắt cốt truyện: Long Vương, Bạch Long Mã, Na Tra náo biển trong truyện cổ Trung Hoa quen thuộc với người Việt; rồng trong truyện cổ tích Việt (chỉ truyện chắc có rồng); Haku là rồng sông trong một phim hoạt hình Nhật nổi tiếng — rồng Nhật gắn với sông nước; rồng nhỏ Mushu trong phim về Mộc Lan — rồng bị biến thành vai hài; Sisu trong phim lấy cảm hứng Đông Nam Á — rồng nước như naga; rồng phương Tây trong phim kỳ ảo (rồng giữ vàng trong truyện của Tolkien, rồng trong các bộ phim luyện rồng) — vì sao rồng phương Tây hay là ác/hoặc thú cưỡi; rồng thần ban điều ước trong truyện tranh Nhật; rồng trong tranh dân gian (cá chép hoá rồng, rồng trong tranh thờ, tranh Hàng Trống — chỉ nêu khi chắc), rồng trong tranh sơn mài, tranh hiện đại; rồng trong thơ, văn học Việt (nêu khi chắc, không bịa câu thơ); phim, truyện có rồng hợp với trẻ mấy tuổi (gợi ý theo độ tuổi, không chấm điểm).

10 bài viết
📚

Kể chuyện rồng cho con

Cho PHỤ HUYNH, mỗi bài một việc làm được tối nay hoặc cuối tuần: kể "Con Rồng cháu Tiên" cho bé 3–6 tuổi (lời kể mẫu ngắn, chỗ dừng hỏi con); kể truyền thuyết Hạ Long trước chuyến đi biển; kể cá chép hoá rồng để nói về kiên trì (không giảng đạo lý nặng); trả lời câu hỏi "rồng có thật không?" theo tuổi; con sợ rồng trong phim: nói gì; cùng con làm con rồng giấy, rồng ống hút, rồng từ hộp trứng (vật liệu an toàn, kéo, keo); vẽ và tô màu rồng Việt cùng con (thân uốn khúc, mây lửa); nặn rồng bằng đất nặn, bột muối; đưa con đi xem múa rồng, đi đình chùa xem rồng: dặn gì trước, giữ trật tự, không sờ hiện vật; trò chuyện về rồng của các nước qua tranh ảnh, sách. Không chấm điểm, không xếp hạng con.

10 bài viết
📚

Đi xem rồng ở di tích và bảo tàng

Theo LOẠI ĐIỂM ĐẾN và CHUYẾN ĐI: đi xem rồng ở đình làng Bắc Bộ (nhìn chỗ nào, đi lúc nào, xin phép thủ từ); ở chùa cổ (thành bậc, bệ tượng, cột); ở khu di tích Hoàng thành và kinh đô xưa (thềm rồng, hiện vật khai quật — mô tả loại, không giá vé); ở cố đô Huế (cung điện, lăng tẩm, rồng khảm sành sứ); ở bảo tàng lịch sử, bảo tàng mỹ thuật (đọc chú thích, đi theo thời); ở hội quán người Hoa, miếu ven biển phía Nam; ở tháp Chăm (naga, makara); chuẩn bị gì và ứng xử ra sao ở di tích (trang phục, không sờ, không trèo, không dùng đèn chớp); chụp ảnh hoa văn rồng bằng điện thoại cho rõ nét (ánh xiên, cận chi tiết); lên kế hoạch một ngày "đi tìm rồng" quanh một thành phố (kiểu lộ trình, không bịa địa chỉ).

10 bài viết